Một Số Lưu Ý Khi Chuẩn Bị và Nộp Đơn Đăng Ký Kiểu Dáng Công Nghiệp Quốc Tế theo Thỏa Ước La Lay Có Chỉ Định Việt Nam

Kể từ ngày 30 tháng 12 năm 2019, người nộp đơn có thể bảo hộ kiểu dáng công nghiệp (KDCN) theo hình thức nộp đơn đăng ký KDCN quốc tế theo Thỏa ước La Hay (Thỏa ước La Hay) có chỉ định Việt Nam. Sau một vài năm triển khai Thỏa ước La Hay, chúng tôi nhận thấy rằng nhiều đơn đăng ký quốc tế (đơn La Hay) có chỉ định Việt Nam của người nộp đơn nước ngoài đã bị Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam (Cục SHTT) từ chối với lý do liên quan đến bản mô tả KDCN và/hoặc ảnh chụp/bản vẽ, và tính thống nhất của đơn. Pháp luật và thực tiễn của Việt Nam về bảo hộ KDCN có thể khác với các quốc gia khác, đặc biệt về yêu cầu đối với bản vẽ/ảnh chụp/bản mô tả. Bài viết này nhằm cung cấp những lưu ý quan trọng mà người nộp đơn cần chú ý khi chuẩn bị và nộp đơn La Hay có chỉ định Việt Nam để tránh bị Cục SHTT từ chối.

Bản mô tả KDCN

Căn cứ từ chối phổ biến nhất của Cục SHTT đối với đơn La Hay có chỉ định Việt Nam liên quan đến việc mô tả KDCN, cụ thể là phần mô tả không bộc lộ đầy đủ KDCN. Bản mô tả KDCN nhằm mô tả các đặc điểm của KDCN. Theo quy định hiện hành, bản mô tả KDCN bao gồm các nội dung sau đây:

(i) KDCN tương tự gần nhất (nếu có): nêu rõ có hay không có KDCN tương tự;

(ii) Liệt kê ảnh chụp hoặc bản vẽ theo thứ tự sau (đối với KDCN ba chiều): hình phối cảnh, hình chiếu từ phía trước, hình chiếu từ phía sau, hình chiếu từ bên phải, hình chiếu từ bên trái, hình chiếu từ trên xuống và hình chiếu từ dưới lên. Trên thực tế, không nhất thiết phải tuân theo thứ tự này; việc liệt kê hình chiếu theo thứ tự bất kỳ cũng được chấp nhận.

(iii) Liệt kê đầy đủ các đặc điểm tạo dáng cơ bản của KDCN, theo cách thức sau đây:

Bản mô tả KDCN phải liệt kê đầy đủ các đặc điểm tạo dáng cơ bản thể hiện bản chất của KDCN, phù hợp với các đặc điểm tạo dáng được thể hiện trong bộ ảnh chụp, bản vẽ.
Các đặc điểm tạo dáng của KDCN yêu cầu bảo hộ cần được liệt kê bao gồm: các đặc điểm hình khối, đường nét, tương quan giữa các đặc điểm hình khối và/hoặc đường nét, các đặc điểm màu sắc (nếu có), hình dáng, bố cục sắp xếp, tương quan tỷ lệ, trình tự hiển thị và hiệu ứng thị giác của các yếu tố đồ họa trên sản phẩm phi vật lý.
Đối với sản phẩm có các trạng thái sử dụng khác nhau (ví dụ sản phẩm có nắp hoặc có thể gập lại được v.v...) thì liệt kê các đặc điểm tạo dáng cơ bản của sản phẩm ở các trạng thái khác nhau.
Nếu KDCN bao gồm nhiều phương án thể hiện (biến thể), phương án cơ bản phải được đánh số và mô tả trước, sau đó đánh số và môt tả lần lượt các phương án còn lại và chỉ rõ các đặc điểm tạo dáng khác biệt của từng phương án biến thể so với phương án cơ bản.
Nếu KDCN của bộ sản phẩm thì liệt kê các đặc điểm tạo dáng cơ bản của từng sản phẩm trong bộ đó.

Ảnh chụp/bản vẽ KDCN

Căn cứ từ chối phổ biến nhất của Cục SHTT liên quan đến bản vẽ/ảnh chụp của đơn La Hay có chỉ định Việt Nam là thiếu một hoặc nhiều hình chiếu bắt buộc đối với KDCN ba chiều hoặc bản vẽ có chứa đường nét đứt.

Đối với KDCN ba chiều, bộ ảnh chụp/bản vẽ thông thường bao gồm bảy hình (hình phối cảnh, hình chiếu từ phía trước, hình chiếu từ phía sau, hình chiếu từ bên phải, hình chiếu từ bên trái, hình chiếu từ trên xuống và hình chiếu từ dưới lên), các hình chiếu phải có cùng tỷ lệ, được thể hiện theo cùng một chiều và phải được thể hiện chính diện. Số lượng hình chiếu có thể ít hơn trong một số trường hợp với điều kiện phải thể hiện rõ lý do bỏ đi các hình chiếu này trong phần liệt kê ảnh chụp, bản vẽ thuộc bản mô tả, ví dụ:

Các ảnh chụp hoặc hình chiếu trùng hoặc đối xứng với nhau thì chỉ cần một hình chiếu trong số đó. Tuy nhiên, người nộp đơn phải ghi rõ sự giống hệt hoặc đối xứng của các hình chiếu này trong phần liệt kê ảnh chụp/bản vẽ như đã đề cập ở trên. Ví dụ: cần ghi rõ “hình chiếu từ phía trước và hình chiếu từ phía sau” hoặc “hình chiếu từ bên phải và hình chiếu từ bên trái” hoặc “hình chiếu từ trên xuống và hình chiếu từ dưới lên” khi liệt kê bản vẽ nếu các hình chiếu đó giống hệt nhau; hoặc ghi rõ “hình chiếu từ bên trái (hình chiếu từ bên phải đối xứng với hình chiếu từ bên trái)” khi liệt kê bản vẽ/ảnh chụp nếu các hình chiếu đó đối xứng nhau.
Hình chiếu từ dưới lên của sản phẩm có kích thước và trọng lượng lớn hoặc ảnh chụp hoặc hình phối cảnh của sản phẩm có chiều dày quá mỏng, ảnh chụp hoặc hình chiếu bề mặt có chiều dày quá mỏng của KDCN có thể không bắt buộc phải có.
Đối với KDCN là bao bì sản phẩm, ảnh chụp/bản vẽ có thể bao gồm hình phối cảnh và một ảnh chụp, bản vẽ KDCN ở trạng thái đã khai triển.

Không có giới hạn về số lượng hình chiếu. Do đó, ngoài bảy hình nêu trên, có thể phải có thêm các hình vẽ/ảnh chụp khác nếu điều đó là cần thiết để làm rõ bản chất của KDCN, ví dụ:

Đối với KDCN của sản phẩm là một bộ phận của sản phẩm hoàn chỉnh, có thể cần bổ sung ảnh chụp/bản vẽ minh họa vị trí lắp đặt, sử dụng bộ phận trên sản phẩm hoàn chỉnh.
Nếu KDCN của sản phẩm hoàn chỉnh bao gồm nhiều bộ phận, có thể cần thêm ảnh chụp/bản vẽ của từng bộ phận hoặc từng phần trên sản phẩm.

Cần lưu ý rằng các hình vẽ/ảnh chụp bổ sung (hình tham khảo) (để thể hiện KDCN là bộ phận trên sản phẩm hoàn chỉnh hoặc các bộ phận của KDCN của sản phẩm hoàn chỉnh) chỉ nhằm mục đích minh họa mà không dùng để xác lập quyền sở hữu công nghiệp đối với KDCN trên hình tham khảo đó.

Mặt cắt, hình phóng to, hình chi tiết rời, v.v. cũng có thể được yêu cầu trong các trường hợp cụ thể.

Trong trường hợp KDCN của sản phẩm phi vật lý có biến đổi hình dạng hoặc dịch chuyển, hiệu ứng này có thể được thể hiện bằng chuỗi các hình ảnh tuần tự, mỗi hình ảnh trong chuỗi thể hiện một trạng thái kế tiếp nhau của quá trình biến đổi.

Đường nét đứt không được chấp nhận khi được sử dụng để thể hiện các bộ phận không thể nhìn thấy được từ các hình chiếu cụ thể. Trong trường hợp này, đường nét đứt phải được xóa bỏ. Trước ngày 1 tháng 4 năm 2026, KDCN riêng phần – KDCN của một bộ phận của sản phẩm hoàn chình không thể tách rời khỏi sản phẩm hoàn chỉnh hoặc chỉ có thể tách rời khỏi sản phẩm hoàn chỉnh bằng cách phá hủy sản phẩm hoàn chỉnh đó, không được bảo hộ dưới danh nghĩa KDCN. Do đó, đường nét đứt dùng để thể hiện KDCN riêng phần bị từ chối đối với các đơn nộp trước ngày 1 tháng 4 năm 2026. Tuy nhiên, kể từ ngày 1 tháng 4 năm 2026, Việt Nam đã mở rộng bảo hộ đối với KDCN riêng phần này; do đó, đường nét đứt dùng để thể hiện KDCN riêng phần sẽ không bị từ chối đối với các đơn nộp từ ngày 1 tháng 4 năm 2026.

Cục SHTT yêu cầu ảnh chụp/bản vẽ phải rõ ràng, sắc nét. Màu nền của ảnh chụp phải tương phản với màu của KDCN.

Tính thống nhất của đơn

Không giống các quốc gia khác, tại Việt Nam, không thể nộp một đơn đăng ký KDCN duy nhất cho các KDCN có cùng chỉ số phân loại theo hệ thống phân loại Locarno. Một đơn đăng KDCN gồm nhiều KDCN được chấp nhận trong hai trường hợp sau:

KDCN của các phương án biến thể. Các phương án nộp trong một đơn phải theo ý tưởng sáng tạo chung duy nhất, không khác biệt đáng kể với nhau. Số lượng phương án nộp trong một đơn không bị hạn chế.
Các KDCN của một bộ sản phẩm gồm nhiều sản phẩm thể hiện ý tưởng sáng tạo chung duy nhất, được sử dụng cùng nhau hoặc để thực hiện chung một mục đích.

Khi Cục SHTT từ chối đơn La Hay với lý do không đảm bảo tính thống nhất, không cần phải nộp đơn tách tại Việt Nam. Thay vào đó, người nộp đơn chỉ cần tuyên bố, trong công văn phúc đáp kết quả thẩm định nội dung đơn của Cục SHTT, rằng họ muốn tách các phương án không đáp ứng yêu cầu về tính thống nhất.

Nộp bản sao đơn ưu tiên

Ngoài các vấn đề nêu trên, chúng tôi xin lưu ý một yêu cầu về mặt thủ tục quan trọng của Cục SHTT liên quan đến việc nộp bản sao đơn ưu tiên. Việt Nam chưa tham gia hệ thống Dịch vụ Truy cập Kỹ thuật số (Digital Access Service - DAS) của WIPO. Do đó, người nộp đơn phải nộp (các) bản sao đơn ưu tiên được xác nhận bởi cơ quan nhận đơn nước ngoài (ở dạng giấy) cho Cục SHTT trong vòng ba (3) tháng kể từ ngày công bố đơn La Hay. Nếu không thực hiện điều này, quyền ưu tiên sẽ không được công nhận.

Kết luận

Người nộp đơn cần xem xét các lưu ý nêu trên khi chuẩn bị và nộp đơn La Hay có chỉ định Việt Nam. Đặc biệt, việc đảm bảo rằng bản mô tả KDCN mô tả đầy đủ các đặc điểm tạo dáng cơ bản, ảnh chụp/bản vẽ đáp ứng các yêu cầu của Cục SHTT, sẽ giảm đáng kể nguy cơ bị Cục SHTT từ chối.

Nếu Quý khách cần hỗ trợ thêm liên quan đến đơn La Hay có chỉ định Việt Nam, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi tại hanoi@duongtran.vn.