Kiểu Dáng Công Nghiệp tại Việt Nam: Mở Rộng Bảo hộ Đối Với Kiểu Dáng Công Nghiệp Riêng Phần và Kiểu Dáng Công Nghiệp Của Sản Phẩm Phi Vật Lý

Việc sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ (Luật SHTT) và các văn bản hướng dẫn thi hành theo hướng mở rộng đối tượng bảo hộ kiểu dángcông nghiệp (KDCN) cho KDCN riêng phần và KDCN của sản phẩm phi vật lý, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 4 năm 2026, thông qua việc sửa đổi định nghĩa về KDCN, cụ thể là “KDCN là hình dáng bên ngoài của toàn bộ hoặc một phần của sản phẩm dưới dạng vật lý hoặc phi vật lý, được thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này và nhìn thấy được trong quá trình khai thác công dụng của sản phẩm”. Phần dưới đây sẽ tóm tắt các quy định cập nhật liên quan đến KDCN riêng phần và KDCN của sản phẩm phi vật lý.

KDCN riêng phần

Khía cạnh xác lập quyền

Trước đây,KDCN riêng phần – KDCN của một phần của sản phẩm hoàn chỉnh không tách rời được khỏi sản phẩm hoàn chỉnh hoặc chỉ có thể tách rời khỏi sản phẩm hoàn chỉnh bằng cách phá hủy sản phẩm hoàn chỉnh đó, không được bảo hộ dưới danh nghĩa KDCN. Với việc sửa đổi định nghĩa về KDCN nêu trên và các hướng dẫn chi tiết hơn trong các văn bản hướng dẫn thi hành, cụ thể, “một phần của sản phẩm là phần trên sản phẩm mà người nộp đơn yêu cầu bảo hộ, bao gồm phần tách rời được và phần không tách rời được”, KDCN riêng phần là đối tượng được bảo hộ dưới danh nghĩa KDCN tại Việt Nam.

Về khả năng áp dụng công nghiệp, một trong những tiêu chuẩn bảo hộ đối với KDCN, KDCN riêng phần được coi là đáp ứng tiêu chuẩn về khả năng áp dụng công nghiệp nếu nó có thể được dùng làm mẫu để tạo ra hàng loạt sản phẩm mà một phần hình dáng bên ngoài của sản phẩm là KDCN riêng phần, thông qua việc sản xuất sản phẩm bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp.

Phần yêu cầu bảo hộ và phần không yêu cầu bảo hộ của KDCN riêng phần có thể được thể hiện trên bộ ảnh chụp, bản vẽ theo một trong các cách thức sau:

·Phần yêu cầu bảo hộ được thể hiện bằng đường nét liền và phần không yêu cầu bảo hộ được thể hiện bằng đường nét đứt;

·Phần yêu cầu bảo hộ được thể hiện bằng màu sắc tương phản với phần không yêu cầu bảo hộ.

Lưu ý rằng do yêu cầu về tính thống nhất, không thể nộp một đơn chung cho cả KDCN riêng phần và KDCN của sản phẩm hoàn chỉnh đó. KDCN riêng phần và KDCN của sản phẩm hoàn chỉnh đó phải được nộp trong các đơn đăng ký KDCN riêng rẽ.

Khía cạnh thực thi quyền

Yếu tố xâm phạm quyền đối với KDCN liên quan đến KDCN riêng phần được quy định như sau: Một phần không tách rời được của sản phẩm có hình dáng bên ngoài bị coi là không khác biệt đáng kể với KDCN được bảo hộ nếu phần sản phẩm đó thuộc sản phẩm cùng loại, có vị trí và tỷ lệ tương tự trên tổng thể sản phẩm và có cùng tập hợp các đặc điểm tạo dáng cơ bản với KDCN riêng phần đã được bảo hộ của người khác.

Hành vi sử dụng KDCN riêng phần bao gồm việc sản xuất, lưu thông, quảng cáo, chào hàng, tàng trữ để lưu thông và nhập khẩu một phần của sản phẩm có hình dáng bên ngoài là KDCN được bảo hộ.

2. KDCN của sản phẩm phi vật lý

Khía cạnh xác lập quyền

Sản phẩm phi vật lý được định nghĩa là các đối tượng không tồn tại dưới dạng vật chất hữu hình, được tạo ra thông qua việc chiếu hoặc hiển thị một kiểu dáng lên bề mặt hoặc vào môi trường (bao gồm cả không khí) và có chức năng thực tế để vận hành, tương tác hoặc thực hiện nhiệm vụ cụ thể. Với định nghĩa này, giao diện đồ họa người dùng (GUI), biểu tượng, kiểu chữ, v.v. có thể được bảo hộ dưới danh nghĩa KDCN tại Việt Nam.

Giống như KDCN của sản phẩm vật lý, một trong những tiêu chuẩn bảo hộ đối với KDCN của sản phẩm phi vật lýlà khả năng áp dụng công nghiệp. KDCN của sản phẩm phi vật lýđược coi là đáp ứng tiêu chuẩn về khả năng áp dụng công nghiệp nếu có thể được sử dụng làm mẫu để tái tạo đồng nhất sản phẩm phi vật lý trên không gian mạng. Giao diện có hình ảnh được hiển thị một cách ngẫu nhiên được coi là không đáp ứng tiêu chuẩn về khả năng áp dụng công nghiệp.

Các đặc điểm tạo dáng của KDCN của sản phẩm phi vật lý bao gồmhình dạng, bố cục sắp xếp, tương quan tỷ lệ, trình tự hiển thị và hiệu ứng thị giác của các yếu tố đồ họa trên sản phẩm phi vật lý.

Yêu cầu về bản vẽ: Trong trường hợp KDCN của sản phẩm phi vật lý có sự biến đổi hình dạng hoặc dịch chuyển, hiệu ứng này có thể được thể hiện bằngchuỗi các hình ảnh tuần tự, mỗi hình ảnh trong chuỗi thể hiện một trạng thái kế tiếp nhau của quá trình biến đổi.

Khía cạnh thực thi quyền

Hành vi sử dụng KDCN của sản phẩm phi vật lý bao gồm lưu thông bản sao kỹ thuật số của sản phẩm phi vật lý có hình dáng bên ngoài hoặc một phần hình dáng bên ngoài là KDCN được bảo hộ.

Kết luận: Kể từ ngày 1 tháng 4 năm 2026, người nộp đơn có thể đăng ký bảo hộ KDCN riêng phần và KDCN của sản phẩm phi vật lý tại Việt Nam theo cách nộp đơn trực tiếp theo thể thức quốc gia hoặc bằng cách nộp đơn đăng ký quốc tế KDCN theo Thỏa ước La Hay. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải tất cả KDCN của sản phẩm thuộc nhóm 32 của Hệ thống phân loại Locarno đều được bảo hộ dưới danh nghĩa KDCN tại Việt Nam. Người nộp đơn nên tham vấn tư vấn của đại diện sở hữu công nghiệp đối với các KDCN cụ thể của sản phẩm thuộc nhóm 32 trước khi tiến hành đăng ký bảo hộ KDCN tại Việt Nam.

Nếu cần tư vấn về bất kỳ vấn đề cụ thể nào, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ e-mail: hanoi@duongtran.vn.