Dự Thảo Bộ Luật Hình sự sửa đổi 2026: Nâng Cao Tính Răn Đe Đối Với Các Tội Phạm Liên Quan đến Sở Hữu Trí Tuệ

Dự thảo Bộ Luật Hình sự sửa đổi năm 2026, công bố ngày 22/09/2026 (dự thảo) đã sửa đổi quy định đối với cả hai tội phạm về sở hữu trí tuệ (SHTT) theo hướng quy định rõ hành vi ở quy mô thương mại, tăng mức hình phạt và tăng mức tiền định khung hình phạt, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế, xã hội, cụ thể như sau:

Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan

• Bổ sung một số hành vi cấu thành tội phạm để phù hợp với sự phát triển của công nghệ như sao chép tín hiệu cáp hoặc tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa thay vì chỉ giới hạn ở hành vi sao chép vật lý.
• Bổ sung hành vi phân phối đến công chúng “bản sao đã chỉnh sửa một phần bao gồm cả bản sao dưới hình thức điện tử” vào hành vi phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình.
• Nâng mức tiền định khung hình phạt lên gấp hai lần, ví dụ: mức thu lợi bất chính theo khung hình phạt nhẹ nhất theo quy định hiện hành là từ 50.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng được nâng lên mức từ 100.000.000 đồng đến dưới 600.000.000 đồng, v.v.
• Nâng mức phạt tiền thuộc khung hình phạt nhẹ nhất lên gấp hai lần, cụ thể theo quy định hiện hành mức phạt tiền là từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng được lên mức từ 100.000.000 đồng đến 600.000.000 đồng.
• Bổ sung mức phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm cho các hành vi phạm tội thuộc khung hình phạt nhẹ nhất. Trường hợp định khung tăng nặng, mức phạt tù được tăng lên từ 06 tháng đến 03 năm thành 02 năm đến 05 năm.
• Bổ sung các yếu tố định lượng làm căn cứ định khung hình phạt:
  • Số lượng bản sao vi phạm dạng vật thểtừ 500 bản trở lên; số lượng đầu tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình vi phạm dạng điện tử được lưu trữ, truyền đạt, phát tán, phân phối trong thời hạn 180 ngày trên không gian mạng 50 đơn vị trở lên hoặc có tổng dung lượng 100 gigabyte (GB) trở lên;
  • Số lượng tiếp cận trong thời hạn 180 ngày đối với tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình phát sóng, truyền đạt hoặc phân phối vi phạm trên không gian mạng 10.000 lượt trở lên;
  • Cấp quyền truy cập tài khoản giải mã trái phép tín hiệu cáp, tín hiệu vệ tinh cho 200 thuê bao trở lên;
  • Quy mô địa điểm biểu diễn tác phẩm trước công chúng có sức chứa 500 khán giả trở lên.

Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp

Theo dự thảo, tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp vẫn chỉ giới hạn đối với nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam mà đối tượng là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý, chứ không mở rộng ra các đối tượng sở hữu công nghiệp khác.

• Nâng mức tiền định khung hình phạt lên gấp hai lần, ví dụ: mức thu lợi bất chính theo khung hình phạt nhẹ nhất theo quy định hiện hành là từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng được nâng lên mức từ 200.000.000 đồng đến dưới 600.000.000 đồng, v.v.
• Nâng mức phạt tiền thuộc khung hình phạt nhẹ nhất lên gấp hai lần, cụ thể theo quy định hiện hành mức phạt tiền là từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng được nâng lên mức từ 100.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng.
• Bổ sung yếu tố định lượng làm căn cứ định khung hình phạt, cụ thể là hàng hóa vi phạm cósố lượng 1.000 đơn vị trở lên.
• Bổ sung mức phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm cho các hành vi phạm tội thuộc định khung hình phạt nhẹ nhất. Trường hợp định khung tăng nặng, mức phạt tù được tăng lên từ 06 tháng đến 03 năm thành 02 năm đến 05 năm.
• Bổ sung “tính chất xuyên quốc gia” là một trong các yếu tố định khung tăng nặng hình phạt.

Dự thảo sửa đổi Bộ Luật Hình sự đã tăng mức tiền định khung hình phạt để cập nhật phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế, xã hội. Bên cạnh đó, việc tăng mức phạt tiền lên gấp hai lần, bổ sung mức phạt tù có thời hạn và tăng mức phạt tù ở trường hợp định khung tăng nặng thể hiện sự chú trọng hơn của Việt Nam đối với vấn đề SHTT, giúp nâng cao tính răn đe đối với các tội phạm về SHTT.

Nếu cần hỗ trợ thêm về vấn đề nêu trên, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi theo địa chỉ e-mail sau: hanoi@duongtran.vn.