+84(4) 3652 2374

Thực thi

enforcementQuyền độc quyền đối với sáng chế của chủ patent về cơ bản là quyền ngăn cấm người khác sử dụng trái phép vì mục đích thương mại patent của mình bao gồm các hành vi sản xuất, sử dụng, chào bán, bán hoặc nhập khẩu sản phẩm hoặc quy trình thuộc phạm vi yêu cầu bảo hộ của patent.

Tuy nhiên, chủ patent cũng có trách nhiệm sử dụng hoặc kiểm tra việc sử dụng (thông qua lixăng) sáng chế trên thị trường (việc này có thể tránh được việc bị chuyển giao lixăng bắt buộc). Để tự bảo vệ quyền độc quyền đối với sáng chế của mình, chủ patent cũng nên theo dõi việc sử dụng sáng chế bởi người khác, phát hiện các hành vi vi phạm và thực hiện các biện pháp thực thi đối với patent.

Khi phát hiện patent của mình đã hoặc đang bị vi phạm, chủ patent có thể tiến hành các bước sau:

  • Gửi thư khuyến cáo trong đó đưa ra các thông tin về patent và yêu cầu người xâm phạm chấm dứt các hành vi xâm phạm;
  • Đàm phán về việc chuyển giao quyền sử dụng sáng chế;
  • Tiến hành các biện pháp thực thi quyền đối với patent của mình.

Chủ văn bằng có thể áp dụng các biện pháp hành chính, dân sự, hình sự và các biện pháp kiểm soát biên giới để bảo vệ quyền đối với patent của mình.

Biện pháp hành chính

Để thực hiện biện pháp hành chính, chủ patent phải nộp đơn yêu cầu xử lý xâm phạm tại một trong các cơ quan có thẩm quyền sau:

  • Thanh tra Khoa học và Công nghệ;
  • Quản lý thị trường;
  • Hải quan;
  • Công an;
  • Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện.

Trên cơ sở xem xét các chứng cớ được cung cấp theo đơn, các cơ quan nêu trên có thể buộc các cá nhân hoặc tổ chức vi phạm chấm dứt hành vi xâm phạm. Theo thẩm quyền của mình và tùy thuộc vào bản chất cũng như mức độ xâm phạm, các cơ quan nói trên sẽ áp dụng các hình thức xử phạt hành chính như:

  • Cảnh cáo;
  • Phạt tiền;
  • Áp dụng các hình thức xử phải bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, đình chỉ hoạt động kinh doanh của người xâm phạm;
  • Áp dụng các biện pháp khắc phục hiệu quả như buộc loại bỏ các yếu tố vi phạm, buộc tiêu hủy hoặc phân phối, sử dụng với mục đích phi thương mại với điều kiện không làm ảnh hưởng đến khả năng khai thác quyền của chủ patent, buộc tái xuất hoặc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Ngoài ra chủ patent có thể yêu cầu các cơ quan hành chính có thẩm quyền áp dụng các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử phạt hành chính như:

  • Tạm giữ người, hàng hóa, tang vật, phương tiện vi phạm;
  • Khám người, phương tiện vận tải, nơi cất giấu hàng xâm phạm.

Biện pháp dân sự

Các tòa án có thẩm quyền xét xử các vụ kiện dân sự liên quan đến xâm phạm patent bao gồm:

  •  Tòa án nhân dân cấp huyện (tòa dân sự);
  • Tòa án nhân dân cấp tỉnh (tòa dân sự và tòa kinh tế);
  • Tòa án nhân dân tối cao (tòa dân sự và tòa kinh tế).

Các biện pháp dân sự có thể được áp dụng đối với người xâm phạm các quyền của patent bao gồm:

  • Buộc chấm dứt hành vi xâm phạm;
  • Buộc xin lỗi, cải chính công khai;
  • Buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự;
  • Buộc loại bỏ các yếu tố vi phạm khỏi hàng xâm phạm hoặc sử dụng không nhằm mục đích thương mại với điều kiện không làm ảnh hưởng đến khả năng khai thác quyền của chủ patent;
  • Buộc bồi thường thiệt hại gây ra do hành vi xâm phạm.

Khi cần thiết, đặc biệt khi việc xâm phạm có thể gây ra thiệt hại không thể khắc phục cho chủ patent hoặc khi chứng cớ xâm phạm có nguy cơ bị tiêu hủy, tẩu tán, các biện pháp khẩn cấp tạm thời sau có thể được tòa án áp dụng:

  •  Thu giữ;
  • Kê biên;
  • Niêm phong, cấm thay đổi hiện trạng, cấm di chuyển;
  • Cấm chuyển giao quyền sở hữu.

Thiệt hại do xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể được tính trên cơ sở những tổn thất của nguyên đơn về tinh thần cũng như vật chất như thiệt hại về doanh thu hoặc lợi nhuận và các chi phí hợp lý để ngăn ngừa và khắc phục thiệt hại gây ra do hành vi xâm phạm.

Biện pháp hình sự

Các biện pháp hình sự theo luật hình sự được áp dụng cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có yếu tố cấu thành tội phạm hoặc có hành vi tái phạm sau khi đã bị xử phạt vi phạm hành chính về sở hữu trí tuệ.

Các tòa án có thẩm quyền bao gồm:

  • Tòa án nhân dân cấp huyện (tòa hình sự);
  • Tòa án nhân dân cấp tỉnh (tòa hình sự);
  • Tòa án nhân dân tối cao (tòa hình sự).

Các chế tài áp dụng là:

  • Cảnh cáo;
  • Phạt tiền;
  • Cải tạo không giam giữ;
  • Phạt tù;
  • Cấm giữ chức vụ trong cơ quan nhà nước hoặc tiến hành kinh doanh trong giai đoạn nhất định.

Các biện pháp kiểm soát biên giới

Chủ sở hữu patent có quyền yêu cầu cơ quan hải quan thực hiện một trong các biện pháp biên giới sau để ngăn ngừa việc xuất và nhập khẩu hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ qua biên giới.

  • Tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng bị nghi ngờ xâm phạm;
  • Kiểm tra, giám sát để phát hiện hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm.

Chủ sở hữu patent tự mình hoặc thông qua người đại diện sở hữu trí tuệ nộp đơn yêu cầu tạm dừng hoặc kiểm tra, giám sát hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm cho Tổng cục Hải quan, các cục hải quan hoặc các chi cục hải quan. Trong đơn, người yêu cầu phải cung cấp đầy đủ chứng cớ về việc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và cung cấp đầy đủ thông tin để hải quan có thể nhận biết hoặc xác định hàng hóa bị nghi ngờ vi phạm hoặc có yếu tố vi phạm. Chủ sở hữu patent cũng phải cung cấp tài liệu chứng minh quyền đối với patent (bản sao văn bằng bảo hộ) và đặt cọc một khoản tiền bằng 20% trị giá lô hàng yêu cầu tạm dừng.

Thời hạn tạm dừng là 10 ngày làm việc và có thể được kéo dài tối đa 20 ngày làm việc nếu chủ patent có lý do chính đáng để kéo dài thời hạn này và nộp thêm tiền đặt cọc bằng 20% trị giá lô hàng tạm dừng.